O BNG rebate os datos do conselleiro sobre intervencións cirúrxicas no HCV

 

Tamén lembraredes que rematamos a entrega semanal así: Imaxinade que tedes un amigo cazador , e chega o tipo moi chulo e di: “escoita, cacei sete” e queda tan pancho. Estou seguro que todos esperariamos que rematase a frase e claro chámanos a atención a frase porque parece incompleta. Pois ben, imos explicar que ten que ver o cazador coas intervencións cirúrxicas no HCV.

Se preguntamos ao cazador: sete que ? e el di sete presas, a frase está completa sintacticamente pero segue sen dicir moito; se o conselleiro di: realizamos 2.191 e para aí, nós recoñeceriamos a frase como incompleta, e se ao preguntarlle: 2.191 que?, el responde : intervencións cirúrxicas , nós vemos a frase completa, pero segue sen dicir moito, mais ben dá un dato inútil.

Voltamos ao cazador: preguntamos que presas cazaches? Porque non é o mesmo cazar sete moscas que sete xabarís. El pode dicir : son variadas e non podo relatalas todas porque sería longo ( ese argumento con sete non é aceptable pero con 2.191 si) entón dicímoslle: vale, entón cóntanos canto pesan as presas que cazaches. E aquí está a primeira parte da cuestión: pesan 15 gramos (as 7 moscas) ou 500 quilos (os 7 xabarís)?. E xa dá igual que non sexan tódalas presas da mesma especie, porque xa temos unha forma de valorar o conxunto: o peso das presas.

Agora algúns estarán pensando que como se pesa unha intervención cirúrxica, e se non estarei desvariando, pero os procesos que conlevan unha intervencións cirúrxica mídense en conxunto polo “peso”, que está relacionado cos GRD (Grupos Relacionados ao Diagnóstico) e as UPH (Unidades de Produción de Hospitalización). Todo isto é moi interesante, ides ver como ao final entendedes de que vai isto de forma amena.

Voltamos ao cazador: supoñendo que non fosen 7 moscas (cousa que daría para facer burla del ) e fosen 7 xabarís a seguinte pregunta é: e cantos recursos usaches para cazar eses 7 xabarís? Porque non é o mesmo que foses ti só e usases só 7 balas ou 8 a que tiveses que mobilizar as forzas de infantaría de mariña acuarteladas no Ferrol con tanquetas e armas de guerra.

A pregunta é : señor conselleiro, canto pesan as patoloxías con intervencións cirúrxicas feitas no HCV no ano 2019 e canto pesaban esas patoloxías con intervencións cirúrxicas feitas no HCV no ano 2000, canto pesan os servizos cirúrxicos do HCV?. Non vaia ser que teñamos pasado de cazar xabarís a moscas ou o que é o mesmo: de facer esplenectomías, operar tumores ou próteses a “cousas de menos peso” . Está claro que estes datos non se dan, pero non sempre foi así, no ano 2000 o “autónomo” HCV facía público o peso medio dos seus servizos . E aquí vos deixo como exemplo o peso medio do servizo de traumatoloxía de dous anos (conservo a memoria oficial de varios anos, eran públicas e repartíanse de gratis; hoxe nin están nin se lles espera)

 

Coñecer os pesos medios dos servizos permite comparar un ano con outro valorando a importancia ou a complexidade do que se opera; indícanos se un hospital é máis, igual ou menos competente que en anos anteriores. E por certo, o peso medio no é só para as patoloxías cirúrxicas, senón para o HCV como institución, ou para cada un dos seus servizos.

Seguimos sen saber como se chega a determinar o “peso” das actividades clínico-asistenciais, mais ímolo ver, imos falar de novo de xestión sanitaria, e imos revisar un pouco a historia até chegar a como se determina a complexidade da actividade dun centro hospitalario e o seu financiamento hoxe en día.

Sempre foi unha cousa importante saber se se financia adecuadamente un hospital, e canto diñeiro hai que darlle para que nin se despilfarre nin estea infrafinanciado en relación á actividade que desenvolve. Imos falar de UBAs, UPAs, UPHs, e tamén de GRDs

Nun principio, para buscar unha fórmula de financiamento obxectiva dos hospitais decidiuse utilizar unha medida baseada na estancia hospitalaria: a Unidade Básica Asistencial (UBA) e determinouse un valor por custo promedio de un día de hospitalización e déuselle o valor 1. Por tanto un día de cama ocupada valía 1 UBA, e decideuse que unha urxencia non ingresada valía 0,5 UBA e unha consulta externa 0,25 UBA; pero ao pouco xurdiron protestas e problemas e viuse un estraño efecto: os problemas eran que os servizos cirúrxicos e de críticos protestaban porque unha estancia nunha cama de medicina interna ou psiquiatría, por exemplo, se financiase igual que unha estancia nunha cama cirúrxica ou nunha UCI que implicaban loxicamente moito máis gasto, e ademais incrementouse a ocupación e a estancia media porque os centros viran nisto de ter as camas ocupadas unha forma de aumentar o financiamento. Para evitar e corrixir isto ideouse a Unidade Ponderada de Asistencia (UPA), que valoraba de forma distinta a ocupación nas distintas áreas e así, a estancia nun servizo médico era 1 UPA, a estancia nun servizo cirúrxico eran 1,5 UPA e a estancia en UCI eran 5 UPA, pero aquí volveron a xurdir problemas porque de pronto os hospitais incrementaban o número de camas de UCI e a ocupación das mesmas, e incluso chegouse a dar altas a domicilio dende camas de UCI, sen deixar de incrementar as estancias en xeral. Para clarificar estas situacións e acadar un modelo aceptable que permitise determinar a financiación precisa para cada hospital dependendo da complexidade das patoloxías que tratara decidiuse pagar por procesos, independentemente de onde fosen realizados e en canto tempo, é dicir : por tratar un enfermo de tal cousa págase tanto, e por un enfermo de tal outra cousa tanto outro, utilizando un valor definido previamente como UPH (Unidade de produción de hospitalización).

Mais como se puido chegar a definir unha UPH, e como pode usarse ese valor dada a cantidade de variables e enfermidades que hai? A resposta vén dada polos GRD ou a agrupación de pacientes por enfermidades con isoconsumo de recursos, é dicir: que precisan un consumo similar de recursos para solucionarse.

Imos ir por partes: Primeiro determinamos o valor de referencia, o valor de 1 UPH (que equivale ao custo medio do paciente hospitalizado estándar no sistema sanitario). Unha vez determinado o custo da UPH, agrupamos os pacientes en grupos de diagnósticos que manteñen unha mesma necesidade de recursos para solucionarse, son os chamados GRD e posteriormente dáselle un valor a cada un deses GRD, e ese valor é o “peso” do GRD.

Se para curar as enfermidades encadradas nese GRD se precisa gastar 1,5 veces o valor dunha UPH, pois ese GDR ten un peso de 1,5, se se precisan 5 veces, ese GRD ten un peso de 5. (nota: para determinar o que custa cada GDR realízase un cálculo promedio en todo o sistema, corrixido segundo idade do paciente e comorbilidades. Por exemplo, non é o mesmo unha apendicite nun rapaz de 25 anos que nun ancián de 90 ou nun lactante. Ademais, os GRD teñen que ter coherencia clínica, por exemplo: unha amigdalotomía ten o mesmo consumo de recursos e complexidade que un legrado uterino pero figuran en grupos distintos ) , polo tanto o peso dese GDR indica o número ou cantidade de UPHs producidas á alta do proceso.

O valor dunha UPH revísase anualmente e non é doado de atopar na Internet, mais no 2004 era de 1.950 €. É dicir, se estás englobado nunha GDR cun peso de 1,5 ao final do teu ingreso, cando vaias de alta, o hospital terá producido 1,5 UPH (e polo tanto 1,5 veces 1950 € no 2004), e se o peso do teu GRD fose de 0.5, ao irte de alta o teu hospital tería producido media UPH. Canto máis complexo e custoso é o tratamento da patoloxía máis alto é o peso do GRD. A suma dos pesos de tódolos procesos atendidos nun servizo dividido polo número de procesos dá o peso medio do servizo.

E aquí queriamos chegar: a como se medía o peso medio dun servizo e que era o que indicaba ese peso medio. Quedamos pois que o peso medio indica a complexidade de procesos que trata ese servizo, un peso medio alto fala dun servizo que trata procesos complexos un peso medio moi baixo indica que o servizo trata cousiñas moi simples. Que o peso medio suba, baixe ou se manteña indica a tendencia a que ese servizo estea mellor, igual ou peor que antes. Polo tanto, que o conselleiro nos dea só a cifra de intervencións non di nada, como tampouco diría nada que nos dese só o peso medio (porque só unha intervención ao ano dun peso de 3, daría un peso medio de 3 porque 3 dividido por 1= 3) precisamos número de intervencións e peso medio. Antes poderiamos buscar ou deducir eses datos polas memorias publicadas do HCV, hoxe iso é imposible.

Entón quedamos que se poden operar cousas moi complicadas e graves e cousas miúdas, e que para saber de que falamos precisamos saber o número de intervencións e o peso medio das patoloxías tratadas nos servizos cirúrxicos.

Mais un pode pensar: e quen vos impide operar cousas complexas como antes, átanvos as mans ás costas ou sodes máis burros? , mais a resposta é : son menos. Son menos especialistas de seu do HCV, son máis médicos consultores que veñen pasar consulta e marchan. Cando un servizo perde un profesional pode perder a posibilidade de actuar sobre un GRD de peso alto. Por exemplo : para poñer unha prótese de cadeira fan falta tradicionalmente tres traumatólogos e persoal de enfermaría de quirófano, se só tes dous traumas ten que vir un de Ourense a axudar, e se non quere vir, tes que levar o paciente a Ourense. Se tes traumatólogos pero só 1 anestesista dificilmente podes programar operacións complexas ou longas porque podes precisar unha actuación de urxencia dese anestesista e este estar cunha intervención programada, ademais de que só podes usar un quirófano e os outros estarán mirando e así centos de cousas.

En todo caso, entramos xa na cuestión do persoal, da dotación orzamentada no HCV. Pero iso deixarémolo para o martes próximo porque penso que xa estaredes fartos de UBAs, UPAs, UPHs e GRD.

Até o próximo martes.